شناسايي ترکيبات ضد التهابي گياه مرزه از سوي پژوهشگران ايراني
پژوهشگران دانشگاهي در تحقيقاتشان موفق
به شناسايي ترکيبات شيميايي ضد درد و التهاب در
گونه گياه مرزه بومي جنوب ايران شدند.
نتايج تحقيقات يک گروه چهار نفره از پژوهشگران
دانشگاه صنعتي شريف و دانشگاه تهران نشان
ميدهد، چهار ترکيب شيميايي ضد درد در گياه مرزه
وجود دارد.
رويشگاه طبيعي گياه مرزه (با نام علمي
«ساتوريا خوزستانيکا») در ايران، استانهاي خوزستان
و
لرستان است و البته اين گياه كه در گويش محلي به نام
«مرزه خوزستاني» شناخته مي شود، در ساير استانهاي جنوبي و تا ميانه ايران نيز گسترش دارد.
اکنون گزارشهاي مختلفي درباره وجود انواعي از روغنهاي ضروري در اين گياه به چاپ رسيده است. علاوه بر اين، سه گزارش علمي مختلف در ايران در فاصله سالهاي 2003 تا 2005 ميلادي به خواص ضد التهابي و ضد ميکربي اين گياه اشاره کردهاند.
آنچه در تحقيق جديد به آن اشاره شده وجود ترکيبات شيميايي با خواص ضد التهابي در نمونههايي از گياه است که نه به شکل وحشي بلکه به صورت دستي کاشته شدهاند.
گونههاي وحشي گياه مرزه که به عنوان گياه گلدار چند ساله شناخته ميشود در غرب آسيا و نيز شرق مديترانه رشد ميکنند و استفاده از خواص آن در بسياري از مناطق جهان مرسوم است.
از جنبه آزمايشگاهي به خواص دو ترکيب از چهار ترکيب شيميايي موجود در قسمت برگ و ساقه مرزه اشاره شده است. اين دو ترکيب عبارتند از بتا سيتروزول و اسيد اورسوليک.
ترکيب بتا سيتروزول که در بادام زميني نيز وجود دارد به توقف رشد غده پروستات در حيوانات آزمايشگاهي منجر ميشود.
اثر ضد التهابي اسيد اورسوليک براي درمان سوختگيها و نيز اثر بازدارندگي آن بر رشد تومورها منتشر شده است. خواص ضد التهابي اسيد اورسوليک منجر به استفاده وسيع از اين ترکيب در صنايع آرايشي شده است.
گزارش جديد حاکي از وجود مقادير زيادي اسيد اورسوليک در گل، ساقه و برگ گياه مرزه است.
مرزه که از گياهان خانواده نعناع به شمار ميرود در فاصله ماههاي تير تا شهريور در ايران به گل مينشيند.
در بين مصارف بومي از گياه مرزه در ايران ميتوان به استفاده از آن براي تسکين دندان درد اشاره کرد.
